ايران رخ مىداد آنان هم به همكيشان خود مىپيوستند . آرباكس از پادشاهان ماد كه 28 سال پادشاهى كرد . آربلا شهر آسور قديم ، مطابق اربيل كنونى . نزديك آنجا ( در گوگمل ) اسكندر مقدونى ، داريوش سوم را مغلوب كرد ( 331 ق . م . ) جنگ گوگمل را اغلب جنگ آربلا مىنامند . آرتاكساتا از شهرهاى قديم ماد . آرتيستون ( Artystone ) يكى از همسران داريوش و دختر كوروش بزرگ هخامنشى . آرتيشتاران طبقه جنگيان در عصر ساسانيان . آرتيكاس از پادشاهان ماد ( بنا به نقل كتزياس ) كه 50 سال پادشاهى نمود . آردينى ( Ardini ) الهه اورارتو نمايندهء خورشيد . آرزو قرن پنجم ميلادى . وى از زنان نوازنده بود . وى دختر ماهيار زرگر بود كه با چنگ‌زنى و ميهمان‌نوازى ، بهرام پنجم ساسانى ، معروف به بهرام گور ( 421 - 438 م . ) را شيفته خود نمود . بهرام او را از پدرش خواستگارى كرد ، ماهيار پذيرفت . بهرام كه ناشناس به خانه ماهيار آمده بود تازيانه‌اش را بر در خانه ماهيار آويزان كرد تا سپاه به دور خانه ماهيار جمع شدند و بهرام و آرزو را تا حرمسراى بهرام همراهى كردند . آرسس فرزند اردشير سوم از مادرى به نام « آتس » كه پس از فوت اردشير ، آرسس توسط « باگواس » به تخت نشست . ولى توسط « نامبرده » در سال سوم سلطنتش به قتل رسيد ( 336 ق . م . ) . آرش معروف به كمانگير ، در داستانهاى ملى ، از پهلوانان باستانى ايران كه در تيراندازى بىمانند محسوب مىشده است . گويند در روزگار باستان ، ايرانيان از تورانيان شكستى سخت خوردند و پس از مذاكرات صلح و آشتى براى تعيين مرز دو كشور ، مقرر بر آن گرديد كه مرز ايران را نقطهء شكست به اندازهء يك تير پرتاب عقب رود . ايرانيان آرش را برگزيدند ، و به او گفتند تا تيرى به سمت مشرق بيندازد . آرش كه مىدانست جانش را در اين راه از دست خواهد داد به مردم گفت كه من پس از پرتاب تير زنده نخواهم ماند . آن‌گاه به كوه برآمد و تيرى در كمان نهاد ، و به نيروى زياد بكشيد و پرتاب كرد . ايزدان آن تير را كه به اختلاف روايات از دماوند يا سارى يا آمل رها شده بود بگرفتند و مدتى دراز در هوا ببردند و سرانجام در مرو بر تنه درخت گردويى فرود آمد ، و مرز ايران تعيين شد . بدن آرش نيز پس از اين پرتاب پاره‌پاره